Hodowla lasu - informacje i wnioski z konferencji i sympozjów
Zagrożenia trwałości lasów w Beskidach – czynniki sprawcze i działania zapobiegawcze - konferencja w Ustroniu-Jaszowcu w 2006 roku

Wnioski z konferencji:
      1. Zagrożenie trwałości drzewostanów świerkowych w Beskidzie Śląskim i Żywieckim nie jest zjawiskiem lokalnym, albowiem proces rozpadu drzewostanów świerkowych ma miejsce w lasach całej Europy Środkowej, a jego intensywność wzrosła znacząco od 2003 roku. W tej sytuacji zasadnym staje się wystąpienie z wnioskiem do Ministra Środowiska o podjęcie działań, mających na celu utworzenie grupy roboczej złożonej z przedstawicieli Czech, Słowacji i Polski oraz uruchomienie procedur umożliwiających pozyskiwanie środków na działania ratownicze i prace związane z odbudową lasów i zapobieganiem sytuacjom klęskowym z funduszy unijnych.
      2. Leśnicy beskidzkich nadleśnictw i regionalnej dyrekcji LP w Katowicach, obserwując pogarszający się stan zdrowotny świerkowych drzewostanów, zainicjowali wiele działań, mających na celu zahamowanie tego zjawiska. Do działań tych należą również realizowane wielowątkowe badania naukowe, w których uwzględniono badania wody i gleb, badania klimatyczne i badania negatywnych czynników biotycznych, w tym określenie metod przebudowy drzewostanów oraz badania z zakresu nasiennictwa.
      3. Z udziałem realizatorów badań i w oparciu o ich wyniki w roku 2003 opracowano i wdrożono „Program dla Beskidów”, będący kompleksowym i realnym do wykonania programem ratunkowo – zaradczym, upatrującym możliwość poprawy sytuacji przede wszystkim w zintensyfikowaniu przebudowy drzewostanów, której dotychczasowe prowadzenie przyniosło wyniki godne uznania. W ciągu ostatniego 30.lecia udział świerka w składzie gatunkowym drzewostanów wg gatunków rzeczywistych zmalał w poszczególnych nadleśnictwach o: 9% w Andrychowie i Ujsołach, 10% w Bielsku i Wiśle, 14% w Węgierskiej Górce, 19% w Suchej, 20% w Jeleśni i 21% w Ustroniu. W ramach realizacji „Programu dla Beskidów” uporządkowano gospodarkę nasienną, zainwentaryzowano powierzchnie wymagające przebudowy i określono stopnie jej pilności, definiując także potrzeby w zakresie produkcji sadzonek oraz rozbudowy szkółek leśnych.
      4. Obecnie program został zaktualizowany. Efektem opracowanej i przedstawionej na konferencji nowelizacji „Programu dla Beskidów” jest nowy, kompleksowy i jednocześnie szczegółowy Program, zakładający trójwariantowy rozwój sytuacji oraz zawierający bilans sił, środków i kosztów realizacji dla każdego z nich.
      5. Uczestnicy konferencji stwierdzają, że raptowne przyspieszenie zamierania świerka w 2006 r. spowodowane zostało zbiegiem wyjątkowo niekorzystnych warunków klimatycznych, które osłabiły ten gatunek i umożliwiły gwałtowny wzrost populacji kornika drukarza do stanu gradacyjnego. Aktualnie najgroźniejszymi czynnikami sprawczymi, które determinują strategie planowania i postępowania ochronnego oraz hodowlanego, są opieńki i zespół korników.
      6. Zamieranie drzewostanów świerkowych w Beskidzie Śląskim i Żywieckim wymaga, jako zjawisko przyrodnicze, stałego monitoringu i kontynuowania badań naukowych, szczególnie w zakresie chemizmu gleb, gospodarki wodnej drzewostanów, fitopatologii i entomologii leśnej, genetyki leśnej, ekologii i hodowli lasu. W uzgodnieniu z realizatorami badań leśnych należy wytypować powierzchnie, na których dokonywane będą obserwacje naturalnych procesów sukcesyjnych.
      7. Duże obszary, zbliżających się do kresu odporności fizjologicznej i pozostających w stanie zbliżonym do klęski ekologicznej drzewostanów świerkowych, powinny zostać potraktowane w sposób szczególny. Należy zwłaszcza:
  • uznać region Beskidu Śląskiego i Żywieckiego za obszar zagrożenia trwałości lasów i zapewnić finansowanie części zadań zgodnie z dyspozycjami art. 54 p.3 i 12 ust.1 ustawy o lasach opracować strategię postępowania ochronnego w oparciu o ocenę potencjału gradacyjnego kornika drukarza i podatności drzewostanów świerkowych na zasiedlenie. Planowany roczny rozmiar cięć w nadleśnictwach beskidzkich traktować należy jako ramowy, a jego wielkość powinna wynikać z potrzeb, podyktowanych potrzebami sanitarnego porządkowania lasu
  • wprowadzić zmiany w Instrukcji Urządzania Lasu, Systemie Informatycznym Lasów Państwowych (SILP) i w programie „Taksator”, umożliwiające kwalifikowanie już w trakcie prac urządzeniowych każdego wydzielenia do określonej strefy wysokościowej i klimatyczno – roślinnej, co pozwoli na późniejsze generowanie informacji o drzewostanach górskich wprost z SILP
  • rozszerzyć bazę nasienną jodły dla Beskidów o pochodzenie sądeckie
  • kontynuować działania informacyjne w odniesieniu do właścicieli lasów niepaństwowych a także zintensyfikować, wynikające z powierzonego przez starostów nadzoru, działania mobilizujące właścicieli lasów do zapewnienia minimum sanitarnego w ich lasach.
      8. Uczestnicy konferencji: akceptując dotychczasowe działania regionalnej dyrekcji i beskidzkich nadleśnictw, pozytywnie oceniają przedstawioną na Konferencji strategię postępowania ochronnego i hodowlanego, która znajdzie swój wyraz w znowelizowanym „Programie dla Beskidów”,podkreślają, że podstawowym warunkiem realizacji „Programu dla Beskidów” jest zapewnienie ciągłości jego finansowania, a w przypadku konieczności przekroczenia w przyszłym roku w cięciach sanitarnych łącznej masy 1,5mln m3 – udzielenie pomocy poprzez skierowanie do prac ludzi i sprzętu z innych regionalnych dyrekcji LP.

(informację sporządzono na podstawie oficjalnej informacji strony Lasów Państwowych: www.lp.gov.pl)
Rębnie złożone w gospodarstwie leśnym tematem Krajowej Konferencji Hodowlanej w dniach 27-29.09.2006 r

      Konferencja odbyła się na terenie RDLP w Gdańsku.W programie sesji terenowej uczestnicy mieli okazję zobaczyć przykłady prowadzenia rębni częściowych, gniazdowych i stopniowych w nadleśnictwach Kolbudy, Kartuzy, Wejherowo. W dyskusjach, oglądając konkretne powierzchnie, wnioskowano m.in., aby określając formę rębni dla konkretnego drzewostanu ustalano sposób cięcia (cięcie zupełne, częściowe, brzegowe lub przerębowe) oraz kształt i wielkość powierzchni odnowieniowej.
     W planowaniu zaproponowano unikanie przypisywania jednej z form rębni zawartych w Zasadach hodowli lasu, natomiast wykorzystywanie ich kombinacji, zwłaszcza przy zagospodarowaniu drzewostanów na żyźniejszych siedliskach. Uznano również, że w sprzyjających warunkach należy w większym stopniu wykorzystywać te metody i sposoby odnowienia drzewostanów (takie jak różne warianty grupowej metody odnowienia dębu), które pozwalają na łączenie odnowienia sztucznego i naturalnego na tej samej powierzchni, a także na kształtowanie drzewostanów mieszanych, z udziałem jednostkowej i grupowej formy zmieszania.
      Uczestnicy stwierdzili również, że rębnia zupełna jest i jeszcze długo pozostanie jednym z najważniejszych rodzajów rębni stosowanych w polskich lasach. Należałoby w maksymalnym stopniu wykorzystywać w praktyce możliwości modyfikacyjne rębni i łagodzenia jej negatywnych skutków. Stosując ją należy unikać pełnego usuwania istniejącego drzewostanu oraz dążyć do wkomponowania jego pozostałości do nowej generacji drzewostanów.

(informację sporządzono na podstawie oficjalnej informacji strony Lasów Państwowych: www.lp.gov.pl)
Wróć do początku     Wróć do strony głównej